Upadłość konsumencka a alimenty – co dzieje się z alimentami po jej ogłoszeniu?

Data aktualizacji: 10.08.2022
10.08.2022
10.08.2022

Upadłość konsumencka prowadzi do całkowitego oddłużenia osoby, która nie jest w stanie spłacać swoich zobowiązań. Część długów (a nawet całość!) może w toku postępowania ulec umorzeniu. Czy dotyczy to także zaległości alimentacyjnych wobec dziecka, małżonka lub rodziców? Kto opłaca bieżące alimenty w trakcie postępowania upadłościowego – upadły czy syndyk? Jak wygląda spłata alimentów po ogłoszeniu upadłości? Przejrzyjmy się bliżej tematowi: upadłość konsumencka a alimenty.

  • Zobowiązania o charakterze alimentacyjnym nie podlegają umorzeniu w toku postępowania upadłościowego.
  • Żeby zaległe alimenty zostały spłacone po ogłoszeniu upadłości, uprawniony musi zgłosić swoje roszczenia w toku postępowania.
  • Po ogłoszeniu upadłości spłatą bieżących alimentów zajmuje się syndyk.
  • Syndyk spłaca alimenty maksymalnie do wysokości minimalnego wynagrodzenia.
  • Po ogłoszeniu upadłości, upadły nadal pozostaje stroną w sprawach o przyznanie alimentów, ich podwyższenie, obniżenie czy też zwolnienie z obowiązku alimentacyjnego.
  • Jeśli syndyk nie był w stanie spłacić zaległości alimentacyjnych, uprawniony może ich dochodzić w toku postępowania egzekucyjnego.
  • Upadłość konsumencka kancelaria – uniknij błędów formalnych i szybciej uwolnij się od długów

Upadłość a umorzenie zaległości alimentacyjnych

Choć postępowanie upadłościowe ma na celu całkowite oddłużenie upadłego, nie wszystkie wierzytelności mogą zostać umorzone. Zgodnie z art. 49121 ust. 2 Prawa upadłościowego nie podlegają umorzeniu:

  • zobowiązania o charakterze alimentacyjnym,
  • zobowiązania wynikające z rent z tytułu odszkodowania,
  • zobowiązania do zapłaty orzeczonych przez sąd kar grzywny oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,
  • zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem.

Prawo upadłościowe wyraźnie więc określa, że zaległości alimentacyjne to zobowiązania, których nie obejmuje umorzenie. Mówiąc inaczej: nawet jeśli sąd ogłosi upadłość konsumencką, upały nadal będzie musiał uregulować całą kwotę, jaka powstała z tytułu zaległych alimentów.

Upadłość konsumencka a alimenty – zgłoszenie wierzytelności

Zaległe alimenty mogą wejść w spis wierzytelności, jaki sporządza syndyk podczas postępowania upadłościowego. Jednak roszczenia te trzeba zgłosić na piśmie sędziemu-komisarzowi lub syndykowi, jeśli postępowanie prowadzone jest jako uproszczone. Może to zrobić osoba, na rzecz której zostały zasądzone alimenty (np. żona lub mąż czy rodzic upadłego) lub osoba, która jest przedstawicielem ustawowym uprawnionego (w przypadku małoletniego dziecka).

Trzeba podkreślić, że roszczenia z tytułu zaległych alimentów nie wchodzą w spis wierzytelności „z automatu”. Zgłoszenie roszczeń alimentacyjnych jest jedyną drogą, aby odzyskać należne świadczenia w toku postępowania upadłościowego.

Zaległe alimenty w toku postępowania a komornik

Co dzieje się z postępowaniem egzekucyjnym z tytułu zaległych alimentów po ogłoszeniu upadłości?

Zgodnie z prawem ogłoszenie upadłości konsumenckiej kończy wszystkie trwające egzekucje komornicze. Majątek upadłego wchodzi w skład masy upadłościowej, którą zarządza syndyk i to on zaspokaja roszczenia wierzycieli zgodnie z ustalonym przez sąd planem spłaty.

Zobacz więcej: Upadłość konsumencka a komornik – czy możesz ogłosić upadłość, mając komornika

Zaległe alimenty a spłata wierzytelności

Zaległe alimenty zaliczają się zgodnie z Prawem upadłościowym do pierwszej kategorii wierzytelności (art. 342 ust. 1 pkt 1). Oznacza to, że syndyk po licytacji masy upadłościowej powinien uregulować zaległe alimenty jako jedne z pierwszych długów.

Należy jednak pamiętać, że pierwszeństwo przed długami alimentacyjnymi mają koszty prowadzenia postępowania oraz alimenty, które powstały od momentu ogłoszenia upadłości (alimenty bieżące).

Ponadto moment spłaty wierzycieli zależy od tego, ile trwa całe postępowanie upadłościowe i jak szybko syndyk przeprowadzi likwidację masy upadłościowej. A to może potrwać od kilku miesięcy do nawet kilku lat.

Ogłoszenie upadłości a sprawy o zapłatę alimentów

Czy po ogłoszeniu upadłości można domagać się przed sądem zapłaty od upadłego należnych alimentów? Tak. Niezaspokojone w toku postępowania upadłościowego zobowiązania alimentacyjne nie wygasają i można ich dochodzić w postępowaniu egzekucyjnym.

Zgodnie z art. 144 Prawa upadłościowego po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowo administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.

Jednak zapis ten nie dotyczy spraw o należne alimenty. Tu stroną nadal pozostaje upadły i nawet po ogłoszeniu upadłości można złożyć przeciw niemu pozew o zapłatę alimentów. Tak samo upadły może też wnieść pozew do sądu o stwierdzenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego, jeżeli stwierdzi, że ma ku temu podstawy.

Upadłość konsumencka a alimenty – spłata bieżących alimentów

Oczywiście po ogłoszeniu upadłości nie ustaje obowiązek alimentacyjny. Oznacza to, że upadły nadal musi regulować zobowiązania na bieżąco. Jednak upadły traci prawo do rozporządzania swoim majątkiem, więc środki finansowe na rzecz alimentów zabezpiecza syndyk i to on wypłaca alimenty uprawnionej osobie.

Syndyk będzie regulował alimenty tak długo, jak długo trwa jego zarząd nad majątkiem upadłego, czyli do czasu zatwierdzenia przez sąd planu spłaty zadłużenia lub umorzenia długów.

Syndyk reguluje bieżące alimenty z likwidacji masy upadłościowej oraz z wynagrodzenia upadłego, ale tylko do kwoty, którą zgodnie z prawem może zająć.

Co w przypadku, gdy po ogłoszeniu upadłości środki nie pozwalają na opłacenie alimentów? Niestety nie mogą być one pokryte ze Skarbu Państwa tak jak w przypadku kosztów postępowania. Uprawniony do alimentów może więc złożyć w tej sprawie pozew o postępowanie egzekucyjne.

Dowiedz się więcej: Zajęcie wynagrodzenia przez syndyka – ile wypłaty może zabrać Ci syndyk?

Upadłość konsumencka a wysokość alimentów

Czy ogłoszenie upadłości konsumenckiej wpływa na wysokość bieżących alimentów? Z zasady alimenty po ogłoszeniu upadłości powinny być wypłacane w takiej samej wysokości. Jednak ich wysokość nie może przekroczyć minimalnego wynagrodzenia, jakie obowiązuje w danym momencie.

Więc nawet jeśli sąd przyznał wyższą kwotę alimentów, uprawniony otrzyma od syndyka alimenty jedynie do wysokości minimalnego wynagrodzenia. Jest to podyktowane faktem, że syndyk musi zabezpieczyć środki także na pokrycie roszczeń innych wierzycieli.

Upadłość konsumencka a sprawy o zmianę wysokości alimentów

Czy po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej można złożyć w sądzie sprawę o zmianę wysokości alimentów? Jak najbardziej tak.

Uprawniony do otrzymywania alimentów może złożyć wniosek o podwyższenie alimentów. Zazwyczaj ma to związek z tym, że sytuacja upadłego uległa poprawie i jest on w stanie regulować wyższe świadczenia. Podobnie jak w przypadku spraw o przyznanie alimentów, które są wytaczane po ogłoszeniu upadłości, tak i w sprawach o podwyższenie alimentów stroną jest sam upadły, a nie syndyk.

Po ogłoszeniu upadłości także upadły ma prawo złożyć do sądu pozew o obniżenie alimentów, jeśli jego sytuacja materialna drastycznie się pogorszyła.

Stroną w sprawie o zmianę wysokości alimentów po ogłoszeniu upadłości może być również syndyk. Zgodnie art. 144 ust. 4 Prawa upadłościowego syndyk może wnieść o zmianę orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.

Upadłość konsumencka a alimenty – pomoc prawnika

Jak widać alimenty to dość skomplikowany aspekt upadłości konsumenckiej. Rozważasz upadłość konsumencką, a ciąży na Tobie obowiązek alimentacyjny? Skorzystaj ze wsparcia doświadczonej kancelarii i zyskaj całkowite oddłużenie na jak najlepszych warunkach.

Upadłość konsumencka blog – dowiedz się więcej o upadłości konsumenckiej

Zrób pierwszy krok w stronę życia bez długów

Umów się na bezpłatną konsultację w naszej kancelarii prawnej

O autorze

Radca prawny Kamila Punko autor

Kamila Puńko

Radca Prawny

Wspólnik Kancelarii Adwokacko Radcowskiej Anczewska i Puńko we Wrocławiu. Jako radca prawny pomaga głównie w sprawach związanych z obszarem finansowym. Specjalizuje się w sprawach frankowych i polisolokatach, ale szczególnie chętnie prowadzi sprawy o upadłość konsumencką. Klienci cenią ja za profesjonalną i pełną zaangażowania postawę oraz skuteczne działania.

Czy jak ogłoszę upadłość konsumencką to mogę liczyć na umorzenie zaległych alimentów?

Nie. Prawo upadłościowe wyraźnie wskazuje, że zaległości alimentacyjne nie podlegają umorzeniu. Zatem gdy ogłosisz upadłość konsumencką nadal będziesz musiał(a) zapłacić całą kwotę zaległych alimentów.