Upadłość konsumencka bez majątku – czy możesz pozbyć się długów, gdy nie masz nic ?

Data aktualizacji: 06.05.2022
25.01.2022
25.01.2022

Upadłość konsumencka bez majątku – czy to możliwe? Zgodnie z raportem BIK “Kredyt Trendy” pod koniec maja 2020 roku łączna kwota wszystkich zaległych wierzytelności Polaków wyniosła… 80 mld 972 mln 118 tys. 723 zł. Na szczęście coraz więcej osób decyduje się na ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Przeznaczają cały swój majątek na spłatę długów, w zamian zyskując całkowite oddłużenie. Czy jednak osoby, które nie dysponują żadnym majątkiem, także mogą starać się o upadłość konsumencką?

  • Jeśli jesteś osobą niewypłacalną i nie prowadzisz działalności gospodarczej, możesz starać się o ogłoszenie upadłości konsumenckiej.
  • Brak majątku oraz brak dochodów nie jest przeszkodą, aby starać się o upadłość.
  • Postępowanie upadłościowe bez majątku trwa krócej, bo syndyk pomija etap licytacji majątku.
  • Ze względu na wyjątkową sytuację życiową upadłego, sąd może podjąć decyzję o umorzeniu długów bez planu spłaty lub umorzeniu warunkowym.
  • Gdy upadły nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych sprawy, koszty może czasowo pokryć za niego skarb państwa.
  • O upadłość konsumencką mogą także starać się osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą po zamknięciu działalności.
  • skutki, konsekwencje upadłości konsumenckiej

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej – jakie warunki musisz spełnić

Od ponad 10 lat polskie prawo umożliwia ogłoszenie upadłości nie tylko podmiotom gospodarczym, ale także osobom fizycznym. W praktyce znaczy to, że każdy konsument może starać się o upadłość.

Jakie warunki trzeba spełnić, aby złożyć wniosek do sądu o upadłość konsumencką? Przepisy prawa upadłościowego wskazują jedynie dwa:

  1. Dłużnik od co najmniej 3 miesięcy nie jest w stanie regulować swoich należności wobec wierzycieli, czyli jest niewypłacalny.
  2. Dłużnik w chwili składania wniosku o upadłość nie prowadzi działalności gospodarczej.

Jakie informacje umieścić we wniosku o upadłość

Na podstawie wniosku sąd rozstrzyga, czy istnieją przesłanki, aby rozpocząć postępowanie upadłościowe. Dlatego potrzebne są szczegółowe informacje na temat Twojej sytuacji finansowej:

  • Informacja o osiągniętych dochodach, a także wysokość kosztów poniesionych na utrzymanie swoje i swojej rodziny.
  • Dokumenty, które potwierdzają niewypłacalność (np. korespondencja z wierzycielami i firmami pożyczkowymi, monity, dokumentacja medyczna).
  • Spis wierzycieli – adres, wysokość zadłużenia oraz termin zapłaty.
  • Spis wierzytelności spornych, czyli takich, z którymi się nie zgadzasz oraz wyjaśnienie przyczyny sporu.
  • Aktualny i zupełny wykaz majątku wraz z szacunkową wyceną jego składników.
  • Listę zabezpieczeń ustanowionych na majątku wraz z datami ich ustanowienia, w szczególności hipotek, zastawów i zastawów rejestrowych.
  • Informację o czynnościach prawnych dokonanych przez Ciebie w ostatnich 12 miesiącach przed dniem złożenia wniosku, których przedmiotem były nieruchomości, akcje lub udziały w spółkach.
  • Informację o czynnościach prawnych dokonanych przez Ciebie w ostatnich 12 miesiącach przed dniem złożenia wniosku, których przedmiotem były ruchomości, wierzytelności lub inne prawa, których wartość przekracza 10 000 zł.

Bardzo ważnym elementem wniosku jest także uzasadnienie. Musi z niego wynikać jednoznacznie, że nie jesteś w stanie regulować należności wobec wierzycieli i jedyną szansą na oddłużenie jest ogłoszenie upadłości.

Jak złożyć wniosek o upadłość konsumencką?

Brak majątku a upadłość konsumencka – czy możesz złożyć wniosek do sądu

Skoro we wniosku o upadłość należy wypisać składniki majątku oraz wysokość dochodów, to czy sąd odrzuci nasz wniosek, jeśli nie wypełnimy tych części? Absolutnie nie.

Brak majątku nie jest przeszkodą, aby starać się o upadłość konsumencką.

Możesz starać się o ogłoszenie upadłości konsumenckiej nawet wtedy, gdy

  • Nie masz żadnego majątku.
  • Nie masz żadnego źródła dochodów.
  • Twój dochód jest tak niski, że wystarcza jedynie na pokrycie niezbędnych potrzeb życiowych.

Jednak w sytuacji, gdy nie dysponujesz masą upadłościową, bardzo starannie sformułuj uzasadnienie wniosku. Wyjaśnij koniecznie, jak doszło do utraty majątku i dlaczego nie możesz podjąć pracy zarobkowej lub zmienić pracy na lepiej płatną, aby regulować zobowiązania wobec wierzycieli.

Ile trwa upadłość konsumencka bez majątku

Od wpłynięcia wniosku o upadłość a wydaniem postanowienia przez sąd mijają zazwyczaj 3 miesiące. Jednak całe postępowanie upadłościowe trwa zdecydowanie dłużej (nawet do 5 lat).

I tu dobra wiadomość – upadłość konsumencka, gdy nie ma majątku, trwa zazwyczaj krócej niż ta, gdy upadły dysponuje majątkiem.

Jak wygląda cały przebieg postępowania upadłościowego?

  1. Posiedzenie w sprawie ogłoszenia upadłości konsumenckiej.
    Sąd zapoznaje się z wnioskiem o upadłość i analizuje dokumentację, po czym wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej lub oddala wniosek.
  2. Likwidacja masy upadłościowej przez syndyka.
    Gdy sąd ogłosi upadłość, pracę rozpoczyna syndyk. Ustala wysokość zadłużenia oraz wysokość masy upadłościowej, a następnie ją licytuje, aby uzyskać środki na spłatę wierzycieli dłużnika.

Jeśli nie masz majątku, właśnie ten etap ulega skróceniu. Syndyk pomija etap postępowania likwidacyjnego, a tylko sprawdza, czy faktycznie nie dysponujesz majątkiem.

  1. Plan spłaty wierzycieli.
    Jeśli roszczenia wierzycieli nie mogą zostać zaspokojone z likwidacji masy upadłościowej, sąd opracowuje plan spłaty zadłużenia z dochodów upadłego. Maksymalny czas spłaty zadłużenia to 36 miesięcy.

Sąd, ustalając harmonogram spłaty, weźmie pod uwagę wysokość Twoich dochodów. Warto pamiętać, że syndyk może zajmować jedynie część Twoich zarobków ( co do zasady maksymalnie 50 %), a także zabezpiecza środki na utrzymanie Ciebie oraz Twojej rodziny (wynajem mieszkania, opłaty za media, dojazd do pracy itd.).

  1. Całkowite oddłużenie.
    Gdy plan spłaty zadłużenia zostanie zrealizowany, uzyskujesz całkowite oddłużenie. W tym momencie ustają wszelkie roszczenia dłużników.

Upadłość konsumencka bez majątku a umorzenie długów

Czy istnieje możliwość, aby upadły w ogóle nie musiał spłacać zaciągniętych długów? Tak. Sąd może w wyjątkowych sytuacjach umorzyć zobowiązania bez ustalenia planu spłaty.

Kiedy tak się dzieje? Jeśli upadły nie ma żadnego majątku, a na dodatek nie może podjąć pracy zarobkowej – np. z powodu ciężkiej choroby lub kalectwa – sąd umarza zadłużenie, bo upadły i tak nie byłby w stanie realizować planu spłaty.

Sąd może także podjąć decyzję o warunkowym umorzeniu długów.

Wtedy do 5 lat od dnia uprawomocnienia się postanowienia wierzyciele mogą złożyć wniosek do sądu o uchylenie postanowienia o umorzeniu. Sąd zbada, czy sytuacja materialna upadłego faktycznie się poprawiła (np. upadły podjął pracę lub otrzymał spadek). Jeśli tak, są uchyli umorzenie długów i ustali plan spłaty zadłużenia.

Kto pokrywa koszty upadłości konsumenckiej, gdy nie ma majątku

Koszt postępowania o upadłość konsumencką nie jest wygórowany. Za złożenie wniosku do sądu obowiązuje opłata skarbowa wysokości 30 złotych. Jeśli reprezentuje Cię w sądzie pełnomocnik, musisz doliczyć dodatkowo opłatę 17 złotych.

Kosztem postępowania upadłościowego jest także wynagrodzenie syndyka. Jeśli w trakcie upadłości licytowany jest majątek dłużnika, to właśnie z tych środków pokrywane jest wynagrodzenie syndyka.

Jak wygląda opłata za postępowanie upadłościowe, gdy następuje upadłość konsumencka bez majątku? Upadły, który nie posiada żadnych środków finansowych, może złożyć wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. Wtedy koszty pokryje tymczasowo skarb państwa, a potem zostaną one wciągnięte na listę długów upadłego i wliczone w plan spłaty.

Upadłość konsumencka bez majątku a prowadzenie działalności

Po nowelizacji prawa upadłościowego w roku 2020 ogłosić upadłość na prawach konsumenta mogą także osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółek cywilnych.

To wyjście zdecydowanie korzystniejsze dla tych, którzy nie posiadają majątku. W przypadku upadłości przedsiębiorstwa właściciel musi bowiem wykazać, że ma majątek, który zostanie przeznaczony na spłatę długów. W przypadku upadłości konsumenckiej nie ma takiego wymogu.

Pierwszym krokiem, aby skorzystać z upadłości konsumenckiej jako przedsiębiorca, jest zamknięcie działalności i wykreślenie firmy z CEIDG. Wtedy można złożyć wniosek o upadłość jako konsument.

Podczas postępowania upadłościowego zadłużenie upadłego obejmie także zobowiązania, które powstały na skutek prowadzenia działalności gospodarczej np.:

  • wynagrodzenia pracowników
  • opłaty na ZUS
  • opłaty na podatek dochodowy.

Uwaga! Pamiętaj, że sąd może odmówić byłemu przedsiębiorcy prowadzenia postępowania o upadłość konsumencką i prowadzić postępowanie zgodnie z przepisami o upadłości przedsiębiorcy.

O upadłość konsumencką nie mogą także występować wspólnicy spółki handlowej.

Upadłość konsumencka a brak majątku – z prawnikiem pewniej

Wiele osób powstrzymuje się przed ogłoszeniem upadłości konsumenckiej. Przyczyną jest brak majątku oraz bark stałych dochodów. Jednak takie osoby mają jak najbardziej szansę, na całkowite oddłużenie, a także umorzenie długów bez ustalenia planu spłaty.

Jeśli nie wiesz, czy w Twoim przypadku możliwe jest ogłoszenie upadłości konsumenckiej, skorzystaj ze wsparcia eksperta – prawnika specjalizującego się w prawie upadłościowym. Przeanalizuje on Twoją sytuację, przygotuje konieczną dokumentację i będzie reprezentował Cię w sądzie.

Zrób pierwszy krok w stronę życia bez długów

Umów się na bezpłatną konsultację w naszej kancelarii prawnej

O autorze

Radca prawny Kamila Punko autor

Kamila Puńko

Radca Prawny

Wspólnik Kancelarii Adwokacko Radcowskiej Anczewska i Puńko we Wrocławiu. Jako radca prawny pomaga głównie w sprawach związanych z obszarem finansowym. Specjalizuje się w sprawach frankowych i polisolokatach, ale szczególnie chętnie prowadzi sprawy o upadłość konsumencką. Klienci cenią ja za profesjonalną i pełną zaangażowania postawę oraz skuteczne działania.